Fokker S.12

In een van de hangaars aan de zijkant van het veld was gevestigd de TH-Delft. Hier stond jarenlang de enige Fokker S.12 in Nederland, de PH-NDC.

PH-NDC Fokker S.12 actief op Zestienhoven                                                           (Nico Terlouw, Zestienhoven, 1960)

Naast de Fokker S.11 met staartwiel, ontwierp Fokker ook een uitvoering met een neuswiel, welke de aanduiding S.12 kreeg. In die tijd werden de meeste moderne vliegtuigen al met een neuswiel ontworpen, dus ingeschat werd dat er wel markt voor een dergelijk trainingsvliegtuig was. In 1947 werd gestart met het ontwerp waarbij het prototype, de PH-NDC, op 8 november 1948 zijn eerste vlucht maakte. Op 13 mei 1950 werd daarbij het BvL uitgereikt, De vele demonstratievluchten leidden uiteindelijk alleen tot een bestelling van 50 stuks van de Braziliaanse Luchtmacht, welke alle in licentie in Brazilië gebouwd werden.

Op 1 juli 1959 werd de PH-NDC door Fokker overgedragen aan het NIV (Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling), welke het toestel  twee dagen later in bruikleen gaf aan de TH-Delft. De Fokker S-12 werd na een onderhoudsbeurt op 6 juli 1959 overgevlogen naar Zestienhoven, waar de TH-hangaar de nieuwe behuizing zou worden. Op 14 januari 1961 werd de PH-NDC officieel overgeschreven op naam van de TH-Delft, onderafdeling vliegtuigbouwkunde.

Begin 1960 werden door de TH-Delft de voorbereidingen gestart om de S.12 uit te rusten met aanpassingen voor het bestuderen van grenslaagafzuiging op de vleugel. Dit project, dat als doel had het uitstellen van de overtrek van het vliegtuig, kwam maar langzaam op gang. Op 16 maart 1961 werd de voorlopige laatste vlucht gemaakt, waarna de modificatie bij Fokker startte. Om de afzuiging mogelijk te maken werden er direct achter de vleugel twee gaten in de romp gemaakt waarbij twee kleine benzinemotoren in de romp, achter de beide zitplaatsen, werden aangebracht. Via de TH-Delft werd de PH-NDC daarna pas op 24 september 1963 over de weg naar Zestienhoven gebracht, waarna op 27 november 1963 weer een vlucht werd gemaakt.

PH-NDC Fokker S-12 met de ruimte achter de stoelen voor het aanbrengen van de aanbrnegen van de afzuigmotoren.                                                                                                                                                                                           (Nico Terlouw, Zestienhoven,1964)

Vanaf 24 september 1965 stond het toestel weer aan de grond voor verdere werkzaamheden. deze zouden drie en half jaar duren. In deze periode werd de vleugelbovenhuid geperforeerd volgens een nauwkeurig patroon. De hierbij aangebrachte gaatjes hadden een diameter van 0.5 mm en een steek van 2,5 mm. De onderlinge afstand varieerde van 3 tot 25 mm. In totaal werden 326.000 gaatjes aangebracht. De aangebrachte pompen zogen daarbij de lucht weg van de bovenkant vleugel naar een uitlaat onder de romp. Om de balans van het toestel te behouden, werd een balast blok van 17.85 kg aan het neuswiel bevestigd. Op 13 februari 1969 werd de eerste vlucht met dit systeem uitgevoerd. De registratie PH-NDC was hierbij inmiddels met grote letters op de romp aangebracht. Deze testvluchten duurden bij elkaar 30 uur tot 10 november 1971 toen de laatste vlucht met de PH-NDC werd uitgevoerd. Hierna werd de Fokker S.12 PH-NDC buiten gebruik gesteld. Hierbij werd op 22 juli 1976 de inschrijving in het Nederlandse register doorgehaald.  

PH-NDC Fokker S-12  buiten gebruik gesteld op Rotterdam.                                                      (Wim Zwakhals, Rotterdam, 15 augustus 1974)

De TH-Delft stond het toestel af aan het Aviodome op Schiphol waar het toestel op 9 maart 1977 arriveerde. Wegens ruimtegebrek stond deze Fokker S-12 daarna in opslag in Westzaan en Badhoevedorp. Op 16 en 17 april 1983 was deze S-12 te zien op de Fokker S-11 Fly-In op Lelystad. Op 4 juni 1985 werd het toestel definitief overgebracht naar Lelystad. Het toestel is sindsdien een onderdeel van de Aviodrome museum collectie en werd geheel metaal geschilderd.

 

Fokker S.12 technische gegevens